كه خدا بهتر مىداند كه كيست كه در را مىكوبد - گفته مىشود : كيست اين حركت دهندهء حلقهء در ؟ رسول الله مىگويد : من محمّد هستم پس گفته مىشود : باز كنيد براى او ! فرمود : در را براى من باز مىكنند ؛ و چون نظر من به خدا مىافتد تمجيدى مىكنم كه هيچيك از پيشينيان و پسينيان چنين تمجيدى نكرده‌اند . تا آنكه مىفرمايد : حمل بعضى روايات در باب معارف الهيّه بر معناى ظاهر كفر است و سپس ما را مىآورند و پروردگار ما بر تخت مىنشيند . » در اينكه در اين عبارات يك دنيا حقائقى نهفته است ، جاى شبهه نيست ؛ ولى آيا مىتوان بر ظاهر اين عبارات جمود نمود و گفت خانهء خدا هم مانند خانه‌هاى اين جهان است و بزرگتر ؟ و حلقهء دَرِ آن خانه مانند همين حلقه‌هاست ؟ و خداوند داخل خانه هست ؟ و صدا مىكند : تو كيستى ؟ و نظر رسول الله به خدا مىافتد ؟ آيا خداوند جسم است ؟ و داراى صورت است ؟ و آيا اين نظر مانند نظرهاى معمولى است ؟ و آيا خداوند بر تخت سلطنت و حكومت جلوس مىكند ؟ تخت خدا مانند همين تخت‌ها ، و جلوس او هم مانند همين گونه مجلس‌هاست ؟ البتّه چنين نيست ، و صد البتّه چنين نيست ؛ زيرا اين مستلزم محدوديّت و تعيّن و تجسّم و تشكّل خداست ؛ و تَعَالَى اللهُ عَمَّا يَقُولُ الظَالِمُونَ عُلُوًّا كَبِيرًا . خدا در خانه نيست ، و تخت و عرش خدا مانند كرسى و تخت‌هاى اين جهان نيست . عالم مشيّت و اراده ، عرش خداست ، و جلوس آن همان استيلا و احاطهء اوست . و نظر